Qo'llanma 2026

Claude AI bilan
Katta Loyihalarni Qurish

Token tejash, sessiya boshqaruvi va modulli arxitektura — amaliy loyiha misolida o'rganamiz

daqiqa / sessiya

token kontekst

xotira sessiyalar orasida

Kirish — Nima Uchun Maxsus Yondashuv Kerak?

Claude AI — bu kuchli vosita, lekin katta loyihalarda uni samarasiz ishlatish juda ko'p token sarflaydi va natija past bo'ladi. Bu qo'llanmada biz maxsus yondashuvni o'rganamiz: har bir sessiyani rejalashtirish, modulli arxitektura va xotirani boshqarish orqali samaradorlikni oshirish.

3 ta asosiy muammo

Kontekst cheklovi — Claude bir vaqtda ~200K token saqlaydi, katta loyihada yetmaydi
Xotira yo'qligi — Har yangi sessiya "bo'sh varaq" dan boshlanadi, oldingi ish unutiladi
Token isrofi — Noto'g'ri yondashuv bilan bir xil ishni qayta-qayta qilish kerak bo'ladi

Namuna loyiha: EduPlatform

Bu qo'llanma davomida biz EduPlatform — onlayn ta'lim platformasi misolida ishlash usulini ko'rsatamiz. Loyihada foydalanuvchilar ro'yxatdan o'tadi, kurslarni ko'radi, darslarga yoziladi va progress ni kuzatadi.

Umumiy jarayon — 6 bosqich

PRD.md yozish

Arxitektura loyihalash

AGENTS.md sozlash

Sessiyalarni rejalashtirish

Bosqichma-bosqich qurish

PROGRESS.md yangilash

Rejalashtirish — PRD.md

PRD (Product Requirements Document) — bu loyihangizning "pasporti". Claude ga loyihangiz haqida batafsil ma'lumot beradi va har bir sessiyada kontekstni tiklashga yordam beradi.

EduPlatform uchun PRD.md namunasi

Markdown

# EduPlatform — PRD

## Loyiha haqida
Onlayn ta'lim platformasi. Foydalanuvchilar kurslarni
ko'radi, darslarga yoziladi, videolarni tomosha qiladi
va progressni kuzatadi.

## Texnologiyalar
- Frontend: Next.js 14, TypeScript, Tailwind CSS
- Backend: Node.js, Express, PostgreSQL
- Auth: NextAuth.js (Google, GitHub OAuth)
- Deploy: Vercel (frontend), Railway (backend)

## Asosiy modullar
1. Auth — ro'yxatdan o'tish, kirish, profil
2. Courses — kurslar CRUD, kategoriyalar
3. Lessons — darslar, video, matn kontenti
4. Progress — foydalanuvchi progressi
5. Admin — boshqaruv paneli

## API Endpoints
POST /api/auth/register
POST /api/auth/login
GET  /api/courses
POST /api/courses (admin)
GET  /api/courses/:id/lessons
POST /api/progress/update
      

PRD yozishning 5 ta qoidasi

Aniq texnologiyalar ro'yxatini yozing — Claude to'g'ri kod yozadi
Modullarni alohida bo'limlarga ajrating — sessiyalarga bo'lish oson bo'ladi
API endpoints ni batafsil yozing — backend ish aniq bo'ladi
Ma'lumotlar bazasi sxemasini qo'shing — model tuzilmasi oldindan tayyor bo'ladi
Cheklovlarni belgilang — Claude nima qilmasligi kerakligini ham yozing

Arxitektura — Modulli Yondashuv

Monolit vs Modulli

Monolit yondashuv

Bitta katta fayl, 2000+ qator
Claude kontekstga sig'maydi
Xatolikni topish qiyin
Qayta ishlatish imkonsiz

Modulli yondashuv

Har fayl 200 qatordan kam
Har sessiyada 1-2 modul
Xatolik izolyatsiya qilingan
Qayta ishlatish oson

Papka tuzilmasi

Tree

eduplatform/
  docs/
    PRD.md
    AGENTS.md
    PROGRESS.md
  src/
    modules/
      auth/
        auth.controller.ts    ~120 qator
        auth.service.ts       ~100 qator
        auth.routes.ts        ~40 qator
        auth.test.ts          ~80 qator
      courses/
        courses.controller.ts ~150 qator
        courses.service.ts    ~130 qator
        courses.routes.ts     ~50 qator
      lessons/
      progress/
    shared/
      database.ts
      middleware.ts
      types.ts
      

200 qator qoidasi

Har bir fayl 200 qatordan oshmasligi kerak. Bu Claude ning kontekstini tejaydi va har bir sessiyada aniq bir modulga fokuslanish imkonini beradi. Agar fayl 200 qatordan oshsa — uni yana maydaroq modullarga bo'ling.

AGENTS.md va CLAUDE.md

AGENTS.md va CLAUDE.md — Claude uchun "ko'rsatma" fayllar. Ular Claude ga loyihangizda qanday ishlash kerakligini tushuntiradi.

Farqlar

Xususiyat	CLAUDE.md	AGENTS.md
Maqsad	Umumiy loyiha qoidalari	Har bir agent uchun alohida ko'rsatmalar
Joylashuvi	Loyiha ildiz papkasida	docs/ papkasida yoki ildizda
Tarkibi	Kod uslubi, til, taqiqlar	Rol, imkoniyatlar, cheklovlar
Qachon o'qiladi	Har sessiya boshida avtomatik	Kontekst sifatida berilganda

AGENTS.md namunasi

Markdown

# EduPlatform — Agent Ko'rsatmalari

## Rol
Sen tajribali full-stack dasturchisan.
EduPlatform loyihasida ishlaysan.

## Texnologiyalar
- Next.js 14, TypeScript, Tailwind CSS
- Node.js, Express, PostgreSQL
- Har doim TypeScript ishlatasan

## Qoidalar
- Har bir fayl 200 qatordan oshmasin
- Har funksiya 50 qatordan oshmasin
- any tipini HECH QACHON ishlatma
- Har modulda test yoz
- Kommentariyalarni o'zbek tilida yoz

## Fayl tuzilmasi
src/modules/[modul]/ ichida ishlaysan.
Har modul: controller, service, routes, test.

## Xotira
Sessiya boshida PROGRESS.md ni o'qi.
Sessiya oxirida PROGRESS.md ni yangilay.
      

AGENTS.md yozish sirlari

Aniq rol bering — "Sen tajribali backend dasturchi" kabi
Taqiqlarni yozing — nima qilmasligi kerak
Fayl tuzilmasi ko'rsating — qayerga qanday fayl yaratish kerak
Kod uslubini belgilang — naming convention, lint qoidalari
Xotira mexanizmini ko'rsating — PROGRESS.md bilan ishlash tartibi

Sessiya Strategiyasi

Asosiy qoida: 1 sessiya = 1-2 modul

Har bir sessiyada faqat 1-2 ta modulni yarating yoki yangilang. Bu Claude ning kontekst oynasidan samarali foydalanishni ta'minlaydi va token isrofini kamaytiradi.

10 sessiya rejasi — EduPlatform

Sessiya 1: Loyiha asosi

package.json, tsconfig, database setup, shared utilities

Sessiya 2: Auth moduli

Sessiya 3: User profil

Profil CRUD, avatar upload, settings

Sessiya 4: Kurslar CRUD

Kurslarni yaratish, o'qish, yangilash, o'chirish

Sessiya 5: Darslar moduli

Darslar CRUD, video integration

Sessiya 6: Progress tracking

Foydalanuvchi progressi, statistika

Sessiya 7: Admin panel

Boshqaruv paneli, dashboard

Sessiya 8: Frontend sahifalar

Landing, kurslar ro'yxati, kurs sahifasi

Sessiya 9: UI polish

Responsive dizayn, animatsiyalar, UX

Sessiya 10: Deploy

CI/CD, deploy, monitoring, testing

Sessiya boshlash prompti

Namuna prompt — Sessiya boshida

Prompt

Salom! Biz EduPlatform loyihasida ishlaymiz.

Avval PROGRESS.md ni o'qi va loyiha holatini
tushun. Keyin AGENTS.md dagi qoidalarga amal qil.

Bugun Auth moduli ustida ishlaymiz:
- src/modules/auth/ papkasida
- Register endpoint (email, password, name)
- Login endpoint (JWT token qaytarsin)
- Auth middleware (tokenni tekshirish)
- Barcha fayllar TypeScript da bo'lsin
- Har fayl 200 qatordan oshmasin
          

Sessiya tugatish prompti

Namuna prompt — Sessiya oxirida

Prompt

Sessiya tugadi. Iltimos quyidagilarni bajaring:

1. PROGRESS.md ni yangilang:
   - Bugun nima qilindi
   - Qaysi fayllar yaratildi/o'zgartirildi
   - Keyingi sessiya uchun nima qilish kerak

2. Yaratilgan fayllar ro'yxati

3. Hal qilinmagan muammolar bo'lsa yozing
          

Token tejash hisob-kitobi

Oddiy yondashuv: ~50K token/sessiya (takroriy kontekst bilan). Modulli yondashuv: ~15-20K token/sessiya. Tejash: 60-70% kam token sarflanadi!

PROGRESS.md — Xotira Tizimi

Claude har yangi sessiyada hamma narsani unutadi. PROGRESS.md — bu sessiyalar orasida ma'lumot saqlash usuli. Har sessiya oxirida yangilanadi, har sessiya boshida o'qiladi.

PROGRESS.md namunasi

Markdown

# EduPlatform — Progress

## Umumiy holat: 30% tayyor

## Tugallangan modullar
[x] Loyiha asosi (package.json, tsconfig, DB)
[x] Auth moduli (register, login, JWT)
[x] User profil (CRUD, avatar)

## Hozirgi modul: Kurslar CRUD
Holat: 50% — CRUD tayyor, testlar yozilmoqda
Fayllar:
  - src/modules/courses/courses.controller.ts
  - src/modules/courses/courses.service.ts
  - src/modules/courses/courses.routes.ts

## Keyingi qadam
- Kurslar uchun testlar yozish
- Kategoriyalar qo'shish
- Pagination qo'shish

## Ma'lum muammolar
- PostgreSQL connection pooling sozlanmagan
- Upload uchun S3 konfiguratsiya kerak
      

Xotira usullari taqqoslash

Usul	Qulaylik	Kamchilik	Tavsiya
PROGRESS.md	Oddiy, tushunarli	Qo'lda yangilash kerak	Kichik-o'rta loyihalar
Claude Memory (Beads)	Avtomatik	Cheklangan hajm	Kichik loyihalar
Tasks / TODO	Tezkor	Batafsil emas	Kundalik vazifalar
Git commits	Tarixiy	O'qish qiyin	Qo'shimcha sifatida

5 ta best practice

Har sessiya oxirida PROGRESS.md ni yangilashni UNUTMANG
Faqat kerakli ma'lumotni yozing — ortiqchasi token sarflaydi
Muammolarni alohida bo'limda yozing — keyingi sessiyada hal qilish oson
Foiz ko'rsating (30%, 50%) — umumiy holatni tushunish oson
Fayl nomlari va yo'llarini aniq yozing — Claude tezroq topadi

Amaliy Namuna — 3 Sessiya

Sessiya #1: Loyiha asosi

Boshlash prompti

Prompt

Yangi loyiha boshlaymiz: EduPlatform.
AGENTS.md dagi qoidalarga amal qil.

Bugun loyiha asosini yaratamiz:
1. package.json (dependencies)
2. tsconfig.json
3. src/shared/database.ts (PostgreSQL)
4. src/shared/middleware.ts (error handler)
5. src/shared/types.ts (umumiy tiplar)
6. src/app.ts (Express setup)
            

package.json yaratildi
TypeScript konfiguratsiya tayyor
Database connection ishlaydi
Error handling middleware tayyor
PROGRESS.md yangilandi

Sessiya #2: Auth moduli

Boshlash prompti

Prompt

PROGRESS.md ni o'qi. Auth modulini yaratamiz.

src/modules/auth/ ichida:
- auth.controller.ts (register, login)
- auth.service.ts (bcrypt, JWT)
- auth.routes.ts
- auth.test.ts
            

Register endpoint ishlaydi
Login va JWT token ishlaydi
Auth middleware tayyor
Testlar yashil
PROGRESS.md yangilandi

Sessiya #3: Kurslar CRUD

Boshlash prompti

Prompt

PROGRESS.md ni o'qi. Kurslar modulini yaratamiz.

src/modules/courses/ ichida:
- courses.controller.ts (CRUD)
- courses.service.ts
- courses.routes.ts
- Auth middleware bilan himoyalash
            

GET /api/courses ishlaydi
POST /api/courses (faqat admin)
PUT va DELETE endpointlari
Pagination qo'shildi
PROGRESS.md yangilandi

Muhim eslatma

Har sessiyadan keyin PROGRESS.md ni yangilashni unutmang! Bu keyingi sessiyada kontekstni tiklash uchun zarur.

Token Optimallashtirish

Token sarfi taqqoslash

Amal	Oddiy usul	Optimal usul	Tejash
Kontekst berish	~15K token	~3K token	80%
Modul yaratish	~20K token	~8K token	60%
Xato tuzatish	~10K token	~3K token	70%
Refaktoring	~25K token	~10K token	60%
Test yozish	~12K token	~5K token	58%
Sessiya jami	~50K token	~18K token	64%

10 ta oltin qoida

Aniq prompt yozing

Umumiy so'rov o'rniga aniq fayl nomlari va vazifalarni ko'rsating.

AGENTS.md ishlating

Har sessiyada qoidalarni takrorlamasdan, faylga yozib qo'ying.

1 sessiya = 1 modul

Kichik, fokusli sessiyalar samaraliroq ishlaydi.

200 qator limiti

Fayllarni kichik saqlang — kontekst tejaldi.

PROGRESS.md yuritish

Sessiyalar orasida xotira sifatida foydalaning.

Takrorlashdan saqlaning

Bir xil narsani qayta so'ramaslik uchun natijalarni saqlang.

Batch operatsiyalar

Bir nechta kichik so'rov o'rniga bitta batafsil so'rov yuboring.

Ortiqcha kodni bermang

Faqat kerakli fayllarni kontekstga qo'shing.

Namuna bering

Ko'p tushuntirish o'rniga bitta namuna bering — Claude tezroq tushunadi.

Sessiyani to'g'ri tugatish

Har sessiya oxirida xotirani yangilang va natijani tekshiring.

Tez-tez Uchraydigan Xatolar

1. Kontekstni haddan tashqari to'ldirish

Butun loyiha kodini bir sessiyaga joylashtirish — 200K token cheklovi tufayli Claude ishlamay qoladi.

Yechim: Faqat joriy modul fayllarini bering. AGENTS.md va PROGRESS.md kontekst uchun yetarli.

2. PROGRESS.md yangilamaslik

Keyingi sessiyada Claude hamma narsani unutadi va qaytadan boshdan ishlaydi.

Yechim: Har sessiya oxirida PROGRESS.md yangilashni odat qiling. Prompt oxiriga eslatma qo'shing.

3. Juda umumiy prompt berish

"Menga web app yasa" kabi umumiy so'rov — natija sifatsiz bo'ladi.

Yechim: Aniq fayl nomlari, endpoint lar va texnologiyalarni ko'rsating.

4. Katta fayllar yaratish

500+ qatorli fayllar — Claude keyingi sessiyada to'liq o'qiy olmaydi.

Yechim: 200 qator limitiga rioya qiling. Katta fayllarni modullarga bo'ling.

5. Sessiyada juda ko'p ish

Bir sessiyada 5+ modul yaratish — sifat pasayadi, xatolar ko'payadi.

Yechim: 1 sessiya = 1-2 modul. Sifat muhimroq tezlikdan.

6. Testlarni keyinga qoldirish

Barcha modullar tayyor bo'lgandan keyin test yozish — xatolar ko'p bo'ladi.

Yechim: Har modul bilan birga testini ham yozing. Sessiya oxirida testlar yashil bo'lishi kerak.

Xulosa

Loyiha hayot aylanmasi

Rejalashtirish

PRD.md yozish, talablarni aniqlash

Arxitektura

Papka tuzilmasi, modullar rejasi

Sozlash

AGENTS.md, PROGRESS.md yaratish

Qurish

Sessiyama-sessiya modullarni yaratish

Testlash

Har modul uchun testlar yozish

Deploy

CI/CD, monitoring, ishga tushirish

Loyiha hajmiga qarab tavsiyalar

Loyiha hajmi	Sessiyalar soni	PROGRESS.md	AGENTS.md
Kichik (1-3 kun)	2-4	Oddiy	Ixtiyoriy
O'rta (1-2 hafta)	5-10	Batafsil	Zarur
Katta (1+ oy)	15-30	Juda batafsil	Majburiy
Enterprise	50+	Avtomatlashtirilgan	Bir nechta agent

Katta loyihalar — kichik qadamlar bilan quriladi

Har bir sessiya — bitta qadam. Har bir modul — bitta g'isht. Sabrli va rejali ishlang, natija ajoyib bo'ladi.

Mundarija

Claude AI bilanKatta Loyihalarni Qurish

Kirish — Nima Uchun Maxsus Yondashuv Kerak?

Umumiy jarayon — 6 bosqich

Rejalashtirish — PRD.md

EduPlatform uchun PRD.md namunasi

Arxitektura — Modulli Yondashuv

Monolit vs Modulli

Monolit yondashuv

Modulli yondashuv

Papka tuzilmasi

AGENTS.md va CLAUDE.md

Farqlar

AGENTS.md namunasi

Sessiya Strategiyasi

10 sessiya rejasi — EduPlatform

Sessiya boshlash prompti

Sessiya tugatish prompti

PROGRESS.md — Xotira Tizimi

PROGRESS.md namunasi

Xotira usullari taqqoslash

Amaliy Namuna — 3 Sessiya

Sessiya #1: Loyiha asosi

Sessiya #2: Auth moduli

Sessiya #3: Kurslar CRUD

Token Optimallashtirish

Token sarfi taqqoslash

10 ta oltin qoida

Tez-tez Uchraydigan Xatolar

Xulosa

Loyiha hayot aylanmasi

Loyiha hajmiga qarab tavsiyalar

Katta loyihalar — kichik qadamlar bilan quriladi

PDF Yuklab Olish

Umumiy jarayon — 6 bosqich

EduPlatform uchun PRD.md namunasi

Monolit vs Modulli

Monolit yondashuv

Modulli yondashuv

Papka tuzilmasi

Farqlar

AGENTS.md namunasi

10 sessiya rejasi — EduPlatform

PROGRESS.md namunasi

Xotira usullari taqqoslash

Sessiya #1: Loyiha asosi

Sessiya #2: Auth moduli

Sessiya #3: Kurslar CRUD

Token sarfi taqqoslash

10 ta oltin qoida

Loyiha hayot aylanmasi

Loyiha hajmiga qarab tavsiyalar

Katta loyihalar — kichik qadamlar bilan quriladi

Claude AI bilan
Katta Loyihalarni Qurish